Doğumun 36. gebelik haftasından  önce başlamasına erken doğum tehdidi (EDT), eylemin bebeğin doğumuyla sonuçlanmasına erken doğum denir, bebek prematüre  olarak adlandırılır. Yaklaşık gebeliklerin % 10 u  erken doğum ile sonuçlanır.Prematüre bebekte organlar tam olarak olgunlaşmamıştır, bu nedenle erken doğum bebek için yoğun bakım gerektirebilir.

Erken doğum nedenleri nelerdir ?

Erken doğum birçok sebeple meydana gelebilir.

Anne adayının beslenmesinin ve ekonomik seviyesinin  zayıf  olması, anne adayında ciddi kansızlık, sigara kullanımı gibi etkenler  doğum eylemini başlatabilir.

En sık sebepler arasında  çoğul gebelik rol oynar, doğumun tekil gebeliklerden daha erken başlaması çok sık gözlenir.

Genital sistem enfeksiyonları ( vajinozis , trikomonas, klamidya vajinitleri) ve idrar yolları enfeksiyonları erken doğumu tetikleyebilir.

Erken membran rüptürü (gebenin suyunun erken boşalması) doğum eylemini başlatan diğer bir etkendir.

Plasentanın(bebeğin eşi) doğum kanalını kapatması veya plasentanın erken ayrılması  gibi durumlarda da doğum eylemi erken başlayabilir.

Doktor  anne veya bebeğe ait riskler saptarsa da erken doğum gerçekleşebilir.
(Yüksek tansiyon, aşırı kanama, eşlik eden rahatsızlıklar gibi.)

Erken doğum riski hangi durumlarda artar?

Gebelik 18 yaş altı veya 40 yaş üstü ise risk artar.

Daha önce   erken doğum yapmış olanlarda  mevcut gebelikte de  risk daha fazladır.

Rahim yapısı bozuklukları ve rahim ağzı yetmezliği risk arttırır.

Çoğul gebelik ve bebek suyunun fazla olması ,miyom varlığı , geçirilmiş ameliyat, riski arttırır.

Hamilelik esnasında idrar yolu iltihapları ve böbrek iltihapları riski arttırır.

Erken doğum belirtileri nelerdir?

Erken doğum , hamile kadında karnında kasılmalar şeklinde başlar, önce düzensiz ve zayıf kasılmalar daha sonra düzenli ve güçlü bir hal alır.   Kramp tarzı olabilir, bele yayılabilir.Bu kasılmaların 1 saatlik periyoda 4-6 olması hastaneye gidilmesini gerektirir.

Erken doğum  tanısı nasıl konur?

Ağrı yakınmasıyla hastaneye başvuran bir hamile de vajinal muayene ile rahim ağzı yumuşaması, açılması araştırılır.Rahim ağzı açılmasının 3cm ve daha az olması halinde tedaviye cevap şansı yükselir.Bu muayenede erken su kesesi açılıp açılamadığı de anlaşılır.Yine , NST adı verilen makineye bağlanan hamile de ağrıların varlığı ve sıklığı değerlendirilir.Kardiyotokografide 20 dakikada 4 ve daha fazla kasılma tanı koydurur.
Hamilelik haftasına göre yoğun bakım koşullarının hazırlanması da gerekebilir.
Genellikle 35 hafta sonrası bebekte ciddi sıkıntı beklenmez.
Eğer erken doğum riski saptanmışsa derhal doğumu önleme tedavisine geçilir.
(Ritodrin, nidilat  veya magnesyum kullanılır)
Erken doğum önlemede kullanılan ilaçların da çeşitli yan etkileri olduğundan, tanı net konmalı, olgu iyi seçilmelidir. Tedavinin önemli bir ayağı da hamile nin mutlak yatak istirahatine uyumudur.
Tedavi kasılmaların durdurulmasından sonraki 12 saate kadar sürdürülür.Tedavi başlanırken muhtemel erken doğum için bebek akciğerlerinin olgunlaşmasına destek için kortizon kullanılır.

Erken doğum  önlenebilir mi?

Hamile bir kadının düzenli  takipleriyle risk faktörleri saptanabilir, ve böylece prematüre bebek riski azaltılabilir.(Kansızlık , idrar yolu iltihapları, vajinal iltihaplar tedavi edilebilir)

Miyad geçmesi (Gecikmiş doğum)

Hamilelik  süresi normalde  38 - 42. Hafta olarak takip edilir.
Hamilelik haftasının 42. haftayı aşması , doğumun  başlamaması durumunda miyad geçmesi tanısı konur.

Miyad geçmesi neden olur?

Miyad geçmesi ,  tüm hamileliklerin yaklaşık %3-4 'ünde görülür.
Miyad geçmesi olgularında genellikle belirgin bir sebep gösterilemez.
Daha önce miyad geçmesi durumu olmuş hamilelerde , diğer hamileliklerde de görülme sıklığı fazladır.( genetik bir zemin ? )

Miyad geçmesi ve sorunlar,

Miyad geçince bebek kilo almaya devam edebilir, böylece iri bebek durumu ile karşılaşılır, bu da doğum olayını güçleştiren bir durumdur.Özellikle 4500 gr üstü durumlarda sezeryan planlanır.

Miyad geçmesi bebek için hem doğum önü,hem doğum esnasında ve hemde doğum sonrasında çeşitli riskleri getirir.En büyük sıkıntı anne ve  bebek arasında yer alan plasenta nın yaşlanmaya bağlı bebeği destekleyememe riskidir.Böyle bir durumda oksijen ve gıdaların bebeğe transferinde aksama ile bebek hayati riske girer.
Miyad geçmesi olgularında genellikle görülen bebek suyunun azlığı da (oligohidramniyoz) sıkıntı getirir, bebek kordon baskısına yol açabilir, kakasını yutma riskini arttırır.
Miyad geçmesi olgularında bebekte sıkıntı başlamasıyla kakasını erken olarak yapması, ve bunu nefes ile alması halinde akciğerlerde fonksiyon bozukluğu da oluşabilir.
Miyad geçmesi bebeklerde gelişme geriliği durumuda gözlenir , bu bebekler gün geçmesiyle beraber enerji sağlamak için kendi kas kitlelerini kullanır ve zayıflamaya başlarlar.Bunların doğum sonrası tırnakları ve saçları uzamış çıkarlar.

Miyad geçmesi tanısı nasıl konur?

Miyad geçmesi tanısı , en kesin eğer hamilenin son adet tarihi biliniyorsa ve hamilelik takipleri düzenli yapılmışsa konabilir.İlk 12 hafta da yapılmış bir ultrason incelemesi çok anlamlıdır.
Takipsiz bir hamile de son aylarda yapılan bir ultrason incelemesinde 15-20 günlük yanılma olabilir, tanı kesin değildir.
Sonuçta eğer hamilelik 42 haftayı geçiyorsa miyad geçmesi tanısı konur.

Miyad geçmesi nasıl takip edilir, neler yapılır?

Miyad geçmesi tanısı  kesin olarak konmuş bir hamile yakın takip edilmelidir.
Sık olarak vajinal muayene yapılır , yumuşama ve açılma saptanırsa hemen suni sancı ile doğum tetiklenir.42 hafta üzerindeki hamile de  rahim ağzı hazır değilse yumuşatılması için vajinal prostoglandin içeren ilaç uygulanır.