Loğusa dönemi
Doğumdan sonra hamile nin vücudundaki 6 haftalık toparlanma süreci , loğusa dönemidir.
Bu dönemde hamilelikte kadında meydana gelmiş tüm değişiklikler , hamilelik öncesine döner,eski sağlığına kavuşana kadar dikkatli geçirilmesi gereken bir dönemdir.
Loğusa dönemi erken ve geç olmak üzere incelenir;
Erken loğusa, doğumdan sonraki ilk 24 saat ile 1.haftalık dönemi kapsar.
Geç loğusa da 1.haftadan 6.haftaya uzanan süreyi kapsar, emzirmeyen birçok anne bu dönem sonunda adet görür.
hamilelik boyunca esneyen karın kasları ve pelvik kaslar 6 hafta sonunda düzelir, bu süreden sonra egzersizle güçlendirme yapılabilir.
Rahim küçülmesi ;
Doğum gerçekleştikten sonra plasenta (eş) ayrılır, rahim boşalınca güçlü rahim kasılmalarıyla rahimde küçülme başlar.
Hamilelik boyunca rahim kendi boyutunun 10-11 katına kadar büyür, doğum sonrası ise ilk hafta sonuna doğru 3 aylık gebelik büyüklüğüne döner,ve loğusa dönemi sonunda normal boyutuna gelir.
Doğum sonrası rahimden gelen kanlı doku parçaları içeren akıntı löşi adını alır.Birkaç günde miktarı azalır, kırmızı renk pembeye döner, akıntının daha sonraki açık renkli hali 4.haftaya kadar sürer.Löşi iltihaplara hassas bir ortam yaratır, temizliğe çok dikkat edilmeli.
Normal vajinal doğum sonrası;
Doğum sonrası ilk birkaç hafta iyi bir istirahat gerekecektir.Bebeğin istekleri, uyku bölünmeleri yorucu olacaktır, bebek uyurken annede dinlenmeli.
Egsersiz adale tonusunu arttırmak için fayda sağlar,güç artırabilir.Bu konuda hazırlanmış egsersiz programlarına kitaplardan videolardan ulaşılabilir.
Doğum sonrası özellikle ilk 2 haftada kilolar verilir, iyi bir diyet takibiyle 6-8 haftada kiloların tamamı verilebilir.
Eğer bebek emziriliyorsa hamilelik diyetine ek olarak günlük 300 kalori artırım yapılır, sıvı alımı da arttırılmalı, kalsiyum ve proteinler arttırılmalı,baharatlı gıdalar,alkol ve sigara da azaltılmalı.
Kolostrum denen ilk süt , doğum sonrası ilk 2-3 gün üretilir,memelerde gerginlik rahatsız edici duruma gelmişse günde 4-5 kez buzlu paketler uygulanabilir.
Emzirmede destekleyici sütyen kullanılmalı, meme başları temiz ve yumuşak tutulmalı,çatlaklar olursa vitamin E li yağ kullanılmalı.Eğer bu yağlar kullanılırsa . her emzirme öncesi meme başları yıkanmalı ve kurutulmalı.
Memelerden süt akmasına bağlı lekelerin önlenmesi için memebaşı ped leri kullanılmalı, bu çatlamalarıda önler.
Memelerde iltihap oluşmasına mastit denir, sebep bebek ağzından bulaşan bakterilerdir, memeler çok hassas sıcak ve ağrılı olabilir, antibiyotikler kullanılmalı, emzirme devam edebilir.
Doğumda epizyo açılmışsa oturmada güçlük çekilebilir, altına yumuşak bir yastık konabilir.Hastanede başlanan perine temizliğine devam edilir, duş sonraları perine havlu yerine saç kurutma makinası ile kurutulmalı.
Epizyo iyileşene kadar bakım devam etmeli.
Sezeryan doğum sonrası;
Normal doğuma nazaran sezeryan ile doğum yapanların istirahat süresi biraz daha fazladır.
Aktivite azar azar arttırılarak birkaç haftada normale dönülebilir.Ağır kaldırma, sık sık merdiven inip çıkmaktan sakınılmalı.
Emzirme aynen normal vajinal doğum gibidir.
Karın kesisi temiz ve kuru tutulmalı , ağır kaldırmak ve gerilmeden kaçınılmalı.
İlk birkaç hafta gebeliktekine benzer bir diyet takip edilebilir, egsersiz başlanması için doktor izni beklenmeli.
Loğusa da duygusal değişimler;
Loğusa döneminde duygusal değişimlerde görülebilir , bundan hormonal değişim suçlanmışsada bu teori ispatlanmamıştır.Doğumdan sonraki ilk 2 hafta içinde başlayabilir,1 hafta kadar sürebilir.
Kadınlarda sebepsiz ağlamalar , depresyon, ruh hali değişimleri, baş ağrıları, dinlenememe, unutkanlık,bebeği kabulenmeme, …. görülebilir.
Yakın destek sağlanmalı , iyi beslenme ve istirahat uygulanmalı.
Doğum sonrası ciddi depresyon ve psikoz daha nadir görülür, ciddi tedaviler gerekebilir.
Loğusa dönemi riskleri
Kanama;
Doğum sonrası ciddi risklerde görülebilir, ilk 24 saat kanama takibi çok önemlidir.
Normal vajinal bir doğumda yaklaşık 250 ml kanama görülür, 500 ml den fazla kanama ise aşırı kabul edilir.En sık sebebi rahim kasılamamasıdır,çok kanamaya sebep olabilir.
Enfeksiyon;
Doğum sonrası ilk 24 saat sonrası 38 derece ateş ile karakterizedir.Genital sistem,meme veya idrar yolları kaynaklı olabilir, doğumun uzaması – suların erken gelmiş olması riski arttırır.Rahim içi tabakanın iltihabında kokulu löşi, yüksek ateş görülür.
Emboli;
Bebeğin amniyon sıvısı annenin kan dolaşımına karışabilir, amniyon mayi embolisi denir,hayati damarlarda tıkanmalara bağlı ciddi bir tablodur, ölüme sebep olabilir.