Bir kadın için en doğurgan dönem 20’ li yaşlardır, 35 yaşından sonra ise doğurganlık azalmaya başlar.Buna dikkat edilmeli , çocuk çok ertelenmemeli.
Bir hamilelik kararı verildiğinde , bir takım hazırlıklar gerekecektir.
Hamile kalmadan önce hem ruhsal hem de fiziksel olarak hazır olunmalıdır.
Eğer doğum kontrol hapı kullanılıyorsa , onu kesin ve en az 1 ay hormonun vücuttan atılmasına olanak sağlayın.
Hamile kalmadan günlük 0.4mg folik asit alımı önerilir,bebekte omurga sorunlarını azalttığı gösterilmiş , hamileliğin 12.haftasına kadar kullanılır.
Sigara içmekten vazgeçin, veya azaltın.Alkol kullanmayın.Bunlar bebek gelişimini olumsuz etkilerler.
Sigara, kadında yumurta, erkekte sperm sayı ve kalitesini azalttığından hamile kalmayı güçleştirir, bebeğin düşük doğum ağırlıklı olmasına yol açar.
Alkol kullanımında da hamile kalma şansı bir miktar azalmıştır. Anne karnında alkole maruz kalan bebeklerde uzun dönemde öğrenme bozuklukları, davranış bozuklukları görüldüğü bildirilmektedir.
Dengeli beslenmeye çalışın, bol taze meyve ve sebze, makarna, pirinç, baklagiller, süt ürünleri, balık ve beyaz etlere yer verin.
Yağlı ve şekerli gıdaları azaltın.
Suni tatlandırıcılar, kafein gibi pek çok maddenin kullanımı azaltılmalıdır.
Kilo fazlalığı varsa bunları hamilelik öncesi vermeye çalışın , hamilelikte diyet yapılması pek önerilmez.
Hamilelik planları başlayınca jinekolog ile görüşmek gerekecektir.Hamilelik öncesi muayene ile genel sağlık durumunuz değerlendirilecek, olası problemler saptanarak tedavi imkanları araştırılacaktır.
Öncelikle kalp hastalığı, diyabet, karaciğer hastalığı, böbrek hastalığı gibi kronik hastalıklar sorgulanır, sonra jinekolojik hastalıkların ( Miyom, yumurtalık kisti ) varlığı araştırılır.
Önceki hamilelikler ve problemler sorgulanır ( Bebek doğum kilosu, doğum şekli, ) Tekrarlayan düşük, dış gebelik ,sakat bebek gibi durumların incelenmesi gerekebilir.
Jinekolog muayenesinde standart inceleme yanı sıra kilo ve tansiyon bakılır,yakın zamanda kontrolü yoksa smear alınır.
Daha sonra laboratuar incelemelerine geçilir;
Tam kan sayımı ,tam idrar tetkiki , kan grupları ,toksoplazma testi , Rubella (kızamıkçık) testi , tiroid testi , hepatit B testi yapılır.
Eğer incelemelerde kızamıkçık hastalığı geçirmediğiniz anlaşılırsa aşı olmanız önerilir. Ancak bu aşı sonrası 3 ay süreyle hamile kalmamanız gerekecektir.
Hamilelik öncesi sakıncalar
Bir kadının daha önceden geçirdiği kronik hastalıklar hamileliğin seyrini etkileyebilir.
Kalp hastalıkları, böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları,epilepsi , kansızlık , kanama-pıhtılaşma bozuklukları, astım , tiroid bezi hastalıkları, diyabet gibi .
Hamilelikte yakalanılırsa ciddi problem yaratabilecek enfeksiyon hastalıkları rubella (kızamıkçık) ve toksoplazma dır.
Rubella (kızamıkçık) aşısı anne adaylarına hamilelik öncesi yapılmalıdır.
Herhangi bir hastalık nedeniyle kullanılan ilaçlardan bebeğe zararlı etkidekiler değiştirilmelidir.
Bir kadın için ideal hamilelik yaşı 18-35 yaş arasıdır. Bu yaş aralığı kadın açısından fizyolojik ve anatomik olarak gebeliğin rahat tolere edebildiği yaşlardır.
Hem çok erken yaşta hem de ileri yaşlarda yaşanan hamilelikler bazı normal dışı durumların ortaya çıkmasına sebep olurlar.
Bir anne adayının boyunun 150 santimetreden düşük olması sorun olabilir.
Bu grup kadınlarda çatı darlığı daha sık görülür.Bu nedenle bir jinekolog kadının çatı yapısını değerlendirmelidir.
Bir kadının hamileliğe özellikle "aşırı yüksek" bir kiloyla başlaması , hamilelikte çeşitli problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Kadının daha önceden geçirdiği jinekolojik ameliyatlar sorgulanır, bunlara bağlı gebelikte sorunlar gelişebilir.Örneğin rahim ağzı kesilmiş olgularda rahim ağzı yetmezliği gelişebilir,erken doğum olabilir.
Daha önce yapılan kürtajlar sonrası , diğer gebeliklerinde düşük yapma, önde gelen plasentaya bağlı kanamalar yaşama riski artar.
Yine daha önce miyom ameliyatı olanlarda eski kesi yerinde erken ayrılma bebeği tehdit edebileceğinden, sezeryan ile doğum önerilir.
Geçirilmiş bir sezeryan daha sonraki doğumların da sezeryan ile olmasına yol açar.Sezeryan ameliyatı sayısı arttıkça yeni bir ameliyatta sorun oluşma riski de artar.Riskler ikinci sezaryene kadar kabul edilebilir sınırlardadır, ancak sezeryan sayısı 3 ‘ ü geçerse risk te çok artar.
Kadında hamilelik öncesi saptanan miyom larda sayı ve büyüklük önem arz eder.
Yumurtalık kisti özellikle büyük ise hamilelikte boğulma riski taşıyabilir.
Önceki hamilelikte erken doğum tehdidi ve erken doğum, suyunun erken gelmesi, gün geçmesi, hipertansiyon ,eşin erken ayrılması ,gebeliğe bağlı diyabet, gelişme geriliği veya iri bebek sorunuyla karşılaşılmışsa, aynı durum yeni bir hamilelikte de görülebilir. Yine önceden bedensel özürlü bir bebek doğurmuş bir anne adayında bu durumun yeni bir hamilelikte yeniden yaşanma olasılığı artar.
Bu durumdaki çiftlerin hamileliklerini planladıklarında genetik danışma almak için bir merkeze başvurmaları uygun olacaktır.
Daha önceden genel anestezi altında geçirilen ameliyatlarda yaşanan sorunlar da önemlidir, tekrarlayabilir, jinekolog uyarılmalıdır.