Kan Uyuşmazlığı nedir? İlk hamilelikte de görülür mü?
İnsanlar doğuşta Rh pozitif veya Rh negatiftir.
Hamilelerde erken dönemde kan grubu ve Rh tayini istenir , çoğunluk Rh (+) saptanırken, daha az gebe Rh (-) saptanır.
Eğer hamile bir kadın Rh(-) ve eşi Rh(+) saptanırsa , Rh uyuşmazlığı – kan uyuşmazlığı probleminden bahsedilir.
Eğer bu ilk hamilelik ise bebek için pek tehlike beklenmez, sorun genellikle takip eden hamileliklerde karşımıza çıkar.
Kan uyuşmazlığı hangi hallerde görülebilir?
Rh uyuşmazlığı , bebek kanının (Rh+) anne kanına (Rh-) amniosentez sonrası,hamilelik esnasında fazla kanama, doğum, düşük, veya kürtaj sırasında karışması ve antikor üretmesi ile gelişir.Bebekte ultrasonda hidrops denen durum gelişir, kalp yetmezliği-vücut boşluklarında sıvı birikmesi ile karakterize.(bebek ölümüne kadar gidebilen tablo)
Anne kanında gelişen antikorlar bir başka Rh(+) bebeğe hamile kalana dek problem yaratmaz.
Gelişen yeni hamilelikte antikorlar plasentayı geçerek bebekte kan hücrelerinde yıkıma yol açar, ciddi kansızlığa yol açarlar.
Hamilelik süresince yapılan testlerde Rh antikorları geliştiği saptanırsa etkilenme düzeyini anlamak için amniyosentez gerekebilir.
Yapılan testler sonucu bebek tehlikeli sınırlarda saptanırsa , bebek anne rahimi içinde iken kan nakli gerekebilir (Genellikle doğum sonrasına kadar beklenebilir).
Kan uyuşmazlığı teşhisi nasıl konur?
Bir hamile kadın Rh (+) saptanmışsa kan uyuşmazlığı riski yoktur.
Bir hamile kadın Rh(-) ve eşi Rh(+) ise aylık takiplerde indirekt coombs testi ile anne kanında anti-Rh aranır.
Doğum sonrası bebekte anneden geçen antikorların aranmasına ise direkt coombs testi denir.
Kan uyuşmazlığı ‘ nı önlemek için koruyucu iğne ne zaman yapılır?
Kan (Rh) uyuşmazlığı gelişmesini önlemek için halen kanında antikor oluşmamış anne adayında (Rh-) gebeliğin 28.haftasında bir doz Rh immünoglobulin verilir. Eğer doğum sonrası bebek Rh(+) olarak saptanırsa , ikinci doz Rh immünoglobulin doğumdan sonra tekrar edilir.
Düşük,dış gebelik,kürtaj,amniyosentez,kordosentez işlemleri sonrası da Rh immünoglobulin verilmelidir.